Quản lý tiền bạc hiệu quả không chỉ đơn thuần nằm ở việc tiết kiệm mà còn cần theo một kế hoạch rõ ràng để cân đối thu nhập, chi tiêu và mục tiêu trong tương lai. Có lập kế hoạch tài chính cá nhân giúp mỗi người chủ động hơn trong việc sử dụng tiền, hạn chế được những khoản chi không cần thiết và từng bước xây dựng nền tảng tài chính phù hợp. Vậy bắt đầu lập kế hoạch tài chính cá nhân từ đâu và cần lưu ý những gì? Hãy cùng tìm hiểu qua các bước đơn giản dưới đây.
Lập kế hoạch tài chính cá nhân là gì?
Lập kế hoạch tài chính cá nhân chính là quá trình nhìn lại toàn bộ tình hình tiền bạc của bản thân, từ thu nhập, chi tiêu, tiết kiệm cho đến các khoản nợ và mục tiêu trong tương lai. Thay vì sử dụng tiền theo thói quen hoặc chỉ xử lý từng khoản phát sinh, người lập kế hoạch cá nhân sẽ xác định rõ xem dòng tiền đang đến từ đâu, được sử dụng vào những mục đích nào và cần phân bổ ra sao cho hợp lý.
Một kế hoạch tài chính có thể sẽ bắt đầu từ những mục tiêu rất đơn giản như kiểm soát chi tiêu hàng tháng, tạo được khoản tiền dự phòng hoặc dành dụm cho một số các kế hoạch cụ thể. Với mục tiêu dài hạn, kế hoạch có thể sẽ mở rộng sang việc chuẩn bị tài chính cho học tập, mua nhà, nghỉ hưu hoặc những nhu cầu lớn khác.
Điểm quan trọng của lập kế hoạch tài chính cá nhân đó chính là cần phải dựa trên điều kiện thực tế. Mỗi người sẽ có mức thu nhập, nhu cầu chi tiêu, trách nhiệm gia đình và khả năng tiết kiệm tài chính khác nhau. Vì vậy, không nên áp dụng máy móc theo bất kỳ một công thức phân bổ tiền cho tất cả mọi trường hợp.
Theo tin tức tổng hợp, trước hết, cần xác định nguồn thu nhập tương đối ổn định và những khoản chi thường xuyên. Các khoản như tiền ăn uống, đi lại, học tập, sinh hoạt, mua sắm hoặc là thanh toán nợ nên cần được theo dõi để biết xm phần tiền còn lại mỗi tháng là bao nhiêu.
Sau khi bạn đã nắm được về dòng tiền dòng tiền, người lập kế hoạch tài chính cá nhân
có thể chia các mục tiêu thành từng giai đoạn. Mục tiêu ngắn hạn thường sẽ có thể có liên quan đến việc kiểm soát chi tiêu hoặc là xây dựng khoản dự phòng. Trong khi đó, mục tiêu dài hạn lại cần phải được tính toán dựa trên thời gian, khả năng tích lũy cùng với những thay đổi có thể xảy ra trong tương lai.
Một kế hoạch hoàn hảo cũng cần phải có tính linh hoạt. Thu nhập hoặc các chi phí có thể sẽ thay đổi theo từng thời điểm, vì vậy các kế hoạch nên được kiểm tra và điều chỉnh định kỳ thay vì sẽ cố gắng duy trì một con số cố định trong mọi hoàn cảnh.
Bên cạnh việc tiết kiệm, quản lý nợ cũng chính là một phần quan trọng của cả hai. Việc biết rõ số tiền phải thanh toán, thời hạn và chi phí liên quan giúp cho mỗi người sẽ chủ động hơn trong việc cân đối ngân sách.
Nhìn chung, lập kế hoạch tài chính cá nhân không có nghĩa là sẽ hạn chế mọi khoản chi tiêu. Mục tiêu chính đó là giúp mỗi người hiểu rõ được các khả năng tài chính của mình, sử dụng tiền có chủ đích và từng bước tiến gần hơn đến những mục tiêu đã đặt ra.
Cách lập kế hoạch tài chính cá nhân
Một kế hoạch tài chính cá nhân rõ ràng giúp bạn biết tiền đang được sử dụng vào những mục đích nào. Từ đó, việc điều chỉnh cho các khoản chi tiêu cũng sẽ trở nên dễ dàng hơn.
Khi đã có kế hoạch, bạn có thể chủ động dành một phần thu nhập cho những mục tiêu quan trọng thay vì sẽ chờ đến cuối tháng mới xem còn bao nhiêu tiền. Ngoài ra, việc theo dõi về tài chính thường xuyên còn giúp bạn nhận diện những khoản chi chưa cần thiết và hạn chế tình trạng thiếu hụt tiền vào cuối tháng.
Bước 1: Xác định thu nhập
Bước đầu tiên trong cách lập kế hoạch tài chính cá nhân là xác định tổng thu nhập thực tế. Nguồn tiền có thể sẽ đến từ lương, tiền làm thêm, kinh doanh hoặc những khoản thu nhập hợp pháp khác.
Nếu như thu nhập thay đổi theo từng tháng, bạn cũng có thể tính mức trung bình dựa trên một khoảng thời gian nhất định. Cách này sẽ giúp cho kế hoạch sát với khả năng tài chính hơn.
Không nên xây dựng ngân ngân sách dựa trên những khoản thu nhập chưa chắc chắn. Những khoản tiền phát sinh bất thường nên được xem như là phần bổ sung thay vì nguồn tiền chính.
Bước 2: Theo dõi các khoản chi tiêu
Sau khi đã xác định thu nhập, hãy ghi lại những khoản tiền đã sử dụng trong tháng. Có thể chia chi tiêu thành các nhóm như nhà ở, ăn uống, đi lại, học tập, giải trí và mua sắm.
Việc phân loại sẽ giúp bạn có thể dễ dàng nhận ra nhóm nào đang chiếm phần lớn ngân sách. Đây chính là cơ sở quan trọng để điều chỉnh thói quen sử dụng tiền. Không nhất thiết là phải cắt giảm mọi khoản chi. Mục tiêu của việc theo dõi đó là giúp bạn sẽ hiểu rõ về dòng tiền và đưa ra được lựa chọn phù hợp với ưu tiên cá nhân.
Bước 3: Đặt mục tiêu tài chính
Một kế hoạch tài chính cá nhân nên gắn với những mục tiêu cụ thể. Chẳng hạn, bạn có thể đặt các mục tiêu xây dựng quỹ dự phòng, tiết kiệm cho một kế hoạch lớn hoặc chuẩn bị ngân sách cho việc học tập.
Mục tiêu nên có thời hạn và số tiền dự kiến để dễ theo dõi tiến độ. Những mục tiêu lớn có thể sẽ được chia thành nhiều cột mốc nhỏ để tạo 1 cảm giác dễ thực hiện hơn.
Khi mục tiêu thay đổi, kế hoạch tài chính cũng nên được điều chỉnh theo.
Bước 4: Lập ngân sách hàng tháng
Sau khi biết thu nhập, chi tiêu và mục tiêu, bước tiếp theo đó là xây dựng ngân sách. Bạn có thể phân bổ tiền cho các nhóm nhu cầu thiết yếu khác, khoản tiết kiệm và chi tiêu cá nhân.
Không có một tỷ lệ cố định phù hợp với tất cả mọi người. Mỗi người có mức thu nhập, chi phí sinh hoạt và mục tiêu khác nhau sẽ cần cách phân bổ khác nhau. Điều quan trọng đó là tổng các khoản dự kiến không vượt quá khả năng tài chính thực tế.
Bước 5: Xây dựng quỹ dự phòng
Quỹ dự phòng sẽ giúp bạn có thể chủ động hơn trước những khoản chi bất ngờ như sửa chữa, thay đổi công việc hoặc những nhu cầu cấp thiết khác. Thay vì cố gắng xây dựng một khoản tiền lớn ngay lập tức, bạn có thể bắt đầu bằng các việc dành một phần thu nhập đều đặn mỗi tháng.
Bước 6: Quản lý các khoản nợ
Nếu như bạn đang có khoản vay hoặc nợ, quản lý nghĩa vụ thanh toán là phần quan trọng trong cách lập kế hoạch tài chính cá nhân. Hãy ghi rõ các số tiền phải trả, thời hạn thanh toán và các điều kiện liên quan. Việc lập danh sách khoản nợ sẽ giúp bạn chủ động chuẩn bị ngân sách và hạn chế tình trạng quên thời hạn.
Bước 7: Tiết kiệm tự động
Một cách đơn giản để có thể duy trì được kế hoạch tài chính cá nhân đó là tạo ra thói quen tiết kiệm ngay khi nhận thu nhập. Thay vì sẽ chờ đến cuối tháng mới tiết kiệm phần tiền còn lại, bạn có thể xác định trước một khoản phù hợp và chuyển sang tài khoản tiết kiệm tự động riêng. Cách làm này sẽ giúp bạn giảm khả năng sử dụng hết số tiền dự kiến dành cho mục tiêu dài hạn.
Bước 8: Xem xét các lựa chọn đầu tư
Sau khi đã kiểm soát được tất các chi tiêu và có nền tảng tài chính phù hợp, bạn có thể tìm hiểu các hình thức đầu tư theo khả năng chấp nhận rủi ro của bản thân. Trước khi sử dụng tiền cho bất kỳ kênh đầu tư nào, bạn cần tìm hiểu cách thức hoạt động, mức độ rủi ro, chi phí và khả năng thanh khoản.
Bước 9: Kiểm tra kế hoạch định kỳ
Tài chính cá nhân không phải là một kế hoạch cố định. Thu nhập, chi phí sinh hoạt và mục tiêu sẽ có thể thay đổi theo thời gian. Vì vậy, bạn nên kiểm tra ngân sách định kỳ để xem những mục tiêu đã đạt được đến đâu và khoản chi nào cần điều chỉnh.
Kết luận
Lập kế hoạch tài chính cá nhân được xem như là quá trình giúp mỗi người chủ động quản lý thu nhập, chi tiêu và cả những mục tiêu về tiền bạc. Từ việc xác định được nguồn thu, theo dõi chi phí, xây dựng được ngân sách đến tạo quỹ dự phòng và kiểm tra định kỳ, mỗi bước đều sẽ góp phần để tạo nên một kế hoạch tài chính cá nhân phù hợp. Khi biết điều chỉnh về kế hoạch theo hoàn cảnh thực tế và duy trì được thói quen quản lý tiền đều đặn, bạn cũng sẽ có các cơ sở tốt hơn để chủ động với những mục tiêu tài chính trong tương lai.
Nguồn: Sưu tầm